TRUYỀN THỐNG HIỂU HỌC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM

TRUYỀN THỐNG HIỂU HỌC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM (Qua một số hương ước) Truyền thống hiếu học của dân tộc ta đã được hình thành từ lâu đời do “các bậc thánh đế minh vương không ai không coi trọng việc kén chọn kẻ sĩ, bồi dưỡng nhân tài, vun trồng nguyên khí quốc gia coi đó là công việc cần kíp”. Truyền thông hiếu học cũng đã được bồi đắp củng cố trong nhân dân bằng các điều khoản trong ''lệ làng'' phép nước'' thể hiện trong các...

NGƯỜI HÀ NỘI XƯA ĐÃ KHUYẾN HỌC NHƯ THẾ NÀO QUA CÁC HƯƠNG ƯỚC?

NGƯỜI HÀ NỘI XƯA ĐÃ KHUYẾN HỌC NHƯ THẾ NÀO QUA CÁC HƯƠNG ƯỚC? Thăng Long là kinh đô, là trung tâm văn hoá, là đất ''ngàn năm văn hiến'' của cả dân tộc, vì vậy truyền thống học tập của đất kinh kỳ khi xưa đã được phát huy mạnh mẽ. Qua gần 300 bản hương ước còn giữ được đến ngày nay, chúng ta đều thấy được sự cam kết của các bậc cha mẹ trong các thôn xóm là phải đưa trẻ em, tất cả con trai...

HƯƠNG ƯỚC XƯA TÔN VINH NGƯỜI PHỤ NỮ ĐÃ NUÔI CHỒNG, CON ĂN HỌC THÀNH TÀI

HƯƠNG ƯỚC XƯA TÔN VINH NGƯỜI PHỤ NỮ ĐÃ NUÔI CHỒNG, CON ĂN HỌC THÀNH TÀI Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống hiếu học. Do hạn chế của xã hội dưới thời phong kiến nên phụ nữ đã không được đi học hoặc có được học thì cũng không được đi thi.Trong lịch sử, chỉ có vài người phụ nữ đã cải trang là nam giới để đi thi. Tuy vậy từ ngày xưa, người dân đều nhận trong sự thành đạt của nam giới đều có sự...

TRUYỀN THỐNG TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO CỦA DÂN TỘC VÀ VIỆC PHÁT HUY HIỆN NAY

TRUYỀN THỐNG TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO CỦA DÂN TỘC VÀ VIỆC PHÁT HUY HIỆN NAY Nền văn hiến của một quốc gia được thể hiện trong việc phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí. Muốn phát triển giáo dục quốc dân, không thể không chú ý tới việc chăm lo kính trọng và đãi ngộ người thầy dạy cả hai mặt tinh thần và vật chất. Dân tộc Việt Nam ta từ xưa đã có truyền thống hiếu học nên việc kính trọng người thầy dạy được coi...

VỀ THĂM VĂM MIẾU

VỀ THĂM VĂM MIẾU Với mỗi người dân Hà Nội, khi nói đến Văn Miếu, chúng ta không cần nói rõ thêm Quốc Tử Giám mặc dù chúng ta đều biết sau khi lời kinh đô vào Phú Xuân, nhà Nguyễn đã lập một Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở trong đó, vì trong tâm trí những người dân đất Thăng Long hình như chỉ có Văn Miếu ở Hà Nội mà thôi. Là người dân sống ở Hà Nội, Văn Miếu ở giữa đất Hà Nội, nhưng chúng...

VĂN MIẾU – QUỐC TỬ GIÁM, CÕI TÂM LINH CỦA ĐẠO LÀM NGƯỜI

VĂN MIẾU – QUỐC TỬ GIÁM, CÕI TÂM LINH CỦA ĐẠO LÀM NGƯỜI Văn Miếu – Quốc Tử Giám ( VMQTG), một di tích gắn liền với việc thành lập kinh đô Thăng Long dưới triều Lý, tiêu biểu nhất cho Hà Nội, cho nước Việt Nam ngàn năm văn hiến, cũng là một cõi tâm linh về đạo làm người của những người đã từng theo đòi ''cửa Khổng sân Trình'' và cũng là của mỗi người dân Việt trước đây và hiện nay. ''Canh Tuất (1070) tháng 8...

CÁC NGUYÊN THỦ QUỐC GIA ĐẾN THĂM VÀ NÓI VỀ VĂN MIẾU QUỐC TỬ GIÁM

CÁC NGUYÊN THỦ QUỐC GIA ĐẾN THĂM VÀ NÓI VỀ VĂN MIẾU QUỐC TỬ GIÁM Trong số 1174 di tích lịch sử của Hà Nội, hơn 500 di tích đã dược xếp hạng, thì Văn Miếu - Quốc Tử Giám (MVQTG) là một di tích gắn liền với sự thành lập của kinh đô Thăng Long dưới triều Lý, đã có lịch sử gần ngàn năm, với quy mô khang trang bề thế nhất, tiêu biểu nhất cho Hà Nội và cũng là cho văn hoá, lịch sử Việt Nam....

CÁC ĐÌNH ĐỀN THỜ CHU VĂN AN Ở HÀ NỘI

CÁC ĐÌNH ĐỀN THỜ CHU VĂN AN Ở HÀ NỘI Chu Văn An ở thôn Văn xã Quang Liệt huyện Thanh Đàm, nay là xã Thanh Liệt huyện Thanh Thì Hà Nội. Ông sinh ngày 25 tháng 8 năm Nhâm Thìn (1292) và mất năm Canh Tuất (1307) thọ 87 tuổi. Sau khi thi đỗ Thái học sinh, ông không ra làm quan, trở về quê mở trường dạy học. Học trò nhiều nơi nghe tiếng ông đến học rất đông. Trong số học trò có nhiều người thành đạt...

NHỮNG MẨU CHUYỆN VỀ GƯƠNG HỌC TẬP NĂM ANH EM RUỘT ĐỖ TIẾN SĨ TRONG BỐN KHOA LIỀN

NHỮNG MẨU CHUYỆN VỀ GƯƠNG HỌC TẬP NĂM ANH EM RUỘT ĐỖ TIẾN SĨ TRONG BỐN KHOA LIỀN Đọc lại các sách Lịch triều hiến chương loại chí, Đại Nam nhất thống chí (đã dịch và xuất bản), Đăng khoa lục của Nguyễn Hoãn, Thiên Nam lịch triều liệt truyện đăng khoa bị khảocủa Phan Hoà Phủ và Phan Huy Sảng (chưa dịch và xuất bản), chúng tôi đã tìm thấy một địa danh rất thú vị. Đó là xã Kim Đôi, huyện Võ Giàng, phủ từ Sơn (nay...

SÁU NGƯỜI THỜI LÊ KHÔNG NHẬN ĐỖ TIẾN SĨ

SÁU NGƯỜI THỜI LÊ KHÔNG NHẬN ĐỖ TIẾN SĨ Trong sách Lịch triều hiến chương loại chí (quyển 28, Khoa mục chí), Phan Huy Chú đã viết: ''Từ khoa Nhâm Tuất đời Đại Bảo nhà Lê (1442) đến khoa Đinh Mùi đời Lê Chiêu Thống (1787), thi tiến sĩ 94 khoa, lấy đỗ 1.732 người, thi chế khoa 4 khoa lấy đỗ 30 người, cộng lại là 1.762 người, trừ đi 5 người đỗ tiến sĩ hai lần, còn là 1.757 người. Trong số ấy, trạng nguyên là 26 người,...

NHỮNG ANH EM RUỘT ĐỒNG KHOA TIẾN SĨ

NHỮNG ANH EM RUỘT ĐỒNG KHOA TIẾN SĨ Do nền giáo dục Nho học ngày xưa không hạn chế tuổi theo học và thi cử nên ở nhiều gia đình có truyền thống hiếu học, anh em ruột cũng đi thi một khoa và cũng đỗ tiến sĩ. Cũng có trường hợp thầy và trò, bố và con cũng cùng thi một khoa. Sau đây xin giới thiệu tóm tắt những anh em ruột cũng thi đỗ trong một khoa của nền giáo dục Nho học trước đây. ...

CON HƠN CHA LÀ NHÀ CÓ PHÚC

CON HƠN CHA LÀ NHÀ CÓ PHÚC Con Tiến sĩ Nguyễn Bá Lý là Nguyễn Đức Lương đỗ trạng nguyên khoa 1514. - Con Tên sĩ Nguyễn Giản Liêm, đỗ khoa thi 1478, người làng Ông Mặc huyện Đông Ngàn phủ Từ Sơn trấn Kinh Bắc là Nguyễn Giản Thanh đỗ Trạng nguyên khoa thi 1508 - Ngô Thẩm người xã Tam Sơn huyện Đông Ngàn phủ Từ Sơn đỗ Bảng nhân khoa thi 1493, con là Ngô Miễn Thiệu đỗ Trạng nguyên khoa thi 1518. Con Ngô Miễn...

ANH EM TRẠNG NGUYÊN ĐỖ LÝ KHIÊM CHĂM HỌC

ANH EM TRẠNG NGUYÊN ĐỖ LÝ KHIÊM CHĂM HỌC Đỗ Lý Khiêm, người xã Ngoại Lãng, huyện Thư Trì, nay là xã Song Lãng, huyện Thư Trì, tỉnh Thái Bình và em là Đỗ Oanh là con một bà hàng nước. Gia đình rất nghèo, không có ruộng cày cấy nên bà mẹ phải làm một quán nước ven đường, bán hàng để kiếm kế sinh nhai. Tuy nhà nghèo nhưng bà cũng cho hay anh em được theo đòi học tập một thầy đồ trong làng. Đỗ Lý Khiêm...

ĐỒNG HÃNG ĐÁNH TRỐNG CỬA QUAN XIN TIỀN ĂN HỌC

ĐỒNG HÃNG ĐÁNH TRỐNG CỬA QUAN XIN TIỀN ĂN HỌC Đồng Hãng còn gọi là Đồng Công Hãng, người xã Triền Dương huyện Chí Linh tỉnh Hải Dương, nay là thôn Lý Dương xã Nhân Huệ huyện Chí Linh tỉnh Hải Dương, sinh năm 1530 dưới thời nhà mạc, nổi tiếng học giỏi từ thuở nhỏ. Tương truyền một hôm vì gia đình nghèo túng không đủ tiền ăn học nên ông đã đến nhà công sở của tỉnh đánh lên 3 hồi trống. Các quan trong tỉnh nghe tiếng...

KHÔNG ĐỂ VỢ BỊ NHỤC, QUYẾT CHÍ HỌC THI ĐỖ TIẾN SĨ

KHÔNG ĐỂ VỢ BỊ NHỤC, QUYẾT CHÍ HỌC THI ĐỖ TIẾN SĨ Đồng Đắc là em ruột Hoàng giáp Đồng Hãng nhưng sức học kém nên mấy lần đi thi chỉ đỗ sinh đồ (tú tài) nên thường được gọi là anh Đồ Đắc. Một hôm trong nhà có giỗ, vợ ông Hãng ngồi cùng mâm với vợ ông Đắc, một người trong họ thấy thế liền nói mỉa, cất để cho vợ ông Đắc nghe tiếng: - Kìa thông bà Đồ mà đám ngồi cùng mâm với bà Nghè!...

NGƯỜI HÀ NỘI TRUNG THỰC TRONG THI CỬ

NGƯỜI HÀ NỘI TRUNG THỰC TRONG THI CỬ Trong lịch sử giáo dục Việt Nam dưới thời phong kiến, các sách sử đã ghi lại rất nhiều mẩu chuyện gương hiếu học của ông cha ta trước đây giúp cho các thế hệ sau noi gương như số người vừa đi cày ruộng vừa học, đi ở thuê vẫn tự học, học dưới ánh trăng, học bằng đom đóm, bằng nén nhang vì không có tiền để mua dầu thắp... Những gương sáng như vậy rất nhiều nhưng thái độ...

MỖI NGÀY ĐI BỘ GẦN 50 CÂY SỐ ĐỂ ĐẾN HỌC Ở QUỐC TỬ GIÁM

MỖI NGÀY ĐI BỘ GẦN 50 CÂY SỐ ĐỂ ĐẾN HỌC Ở QUỐC TỬ GIÁM Nguyễn Đăng Đạo sinh năm 1651, người xã Hoài Bão huyện Tiên Du nay là xã Lên Bão, huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh, là con của Tiến sĩ Nguyễn Đăng Minh, là em của Tiến sĩ Nguyễn Đăng Tuân, là cháu của Đình nguyên Thám hoa Nguyễn Đăng Cảo (và bác ruột). Năm 16 tuổi ông đã đi thi đỗ tam trường. Năm 19 tuổi, ông đi thi hương và đã đỗ đầu hương...

LÀM MỘT BÀI PHÚ ĐÃ LẤY ĐƯỢC VỢ

LÀM MỘT BÀI PHÚ ĐÃ LẤY ĐƯỢC VỢ Một giai thoại kể về Nguyễn Đăng Đạo kén vợ được truyền lại như sau. Một hôm Nguyễn Đăng Đạo đến chùa Bảo Thiên vào ngày rằm tháng giêng thì thấy một tiểu thư xinh đẹp từ trong xe loan bước ra, vào chùa lễ Phật. Ông bèn đi theo, khi tiểu thư vào trước bệ thờ đứng lễ thì Đăng Đạo cũng tiến lên đứng cạnh nàng và khấn to lên: ...
Previous123Next